Terugkoppeling onderzoek impact van AI
Het SintLucas-practoraat ‘Technologie als partner van creatieve makers’ doet momenteel onderzoek naar de impact van AI op het werk in de creatieve industrie. Onderdeel van dit onderzoek was een vragenlijst die open stond in de periode februari t/m april 2026 om in te vullen.
Dit is uitgevoerd via een vragenlijst. Deze is onder andere ingevuld door mbo-studenten samen met hun praktijkbegeleiders bij stagebedrijven. In totaal zijn er 102 correct ingevulde lijsten verzameld, evenredig verdeeld over verschillende branches en bedrijfsgrootten. De respondenten lopen uiteen van ambachtelijke makers tot digitale mediabedrijven en evenemententechniek, met de grootste concentratie in marketing, reclame, branding, grafisch ontwerp en visuele communicatie. Qua omvang vormden zelfstandigen de grootste groep (34), gevolgd door organisaties met 21 of meer medewerkers.
Gebruik en tools
Een vijfde deel van de geïnterviewden gebruikt AI niet of zo weinig mogelijk. Het grootste deel gebruikt AI wel: 37 respondenten zetten het in voor allerlei creërende en administratieve taken. Gemiddeld besteden respondenten 20% van hun werkdag aan AI. ChatGPT is met 50 vermeldingen de meest gebruikte tool. Andere genoemde tools zijn Adobe Photoshop (18 keer), Gemini (12 keer), Claude (11 keer) en Microsoft Copilot (6 keer).
AI ondersteunt vooral in de onderzoeksfase bij het opdoen van inspiratie, ideeën en kennis (44 respondenten), gevolgd door tekstgeneratie. Het creëren van beeld en geluid wordt met 25 vermeldingen minder genoemd. AI wordt ook gebruikt voor het bewerken van content, maar minder voor feedback of data-analyse.
Kansen en risico’s
Als belangrijkste risico’s worden ethische bezwaren zoals energieverbruik en de macht van big tech (47 keer) en de onbetrouwbaarheid van content (46 keer) gezien. Daarnaast worden mindere kwaliteit (33 keer) en technologische afhankelijkheid (32 keer) genoemd. Het grootste voordeel is tijdsbesparing (83 vermeldingen). Kostenbesparing, hogere kwaliteit, het maken van voorheen onmogelijke dingen en AI als meedenkende creatieve partner scoren elk tussen de 25 en 50 vermeldingen.
Bedrijfsvoering en arbeidsmarkt
Slechts 12 bedrijven hebben echt vastgesteld AI-beleid; 46 van de 102 bedrijven hebben nog geen enkele afspraak. Er wordt veel met gratis tools gewerkt; 32 respondenten investeren in licenties en slechts 11 in scholing of onderzoek. Kennis wordt vooral bijgehouden via online nieuws en social media (69 keer) en door zelf of met collega’s te experimenteren (58 keer). Bij klanten zorgt AI vooral voor de verwachting van meer snelheid. Wat betreft werkgelegenheid denkt de meerderheid (53 respondenten) dat deze op peil blijft met nieuwe functies, terwijl 36 mensen denken dat het onder druk staat. Van mbo’ers verwacht men vooral flexibiliteit/snel leren (58 keer), kritisch vermogen (56 keer) en basisvakkennis. Actuele kennis van software is minder belangrijk.
Conclusies
AI kent een brede adoptie in marketing en design, maar minder in ambachtelijke en ruimtelijke vakken. Opvallend is dat jongeren kritischer zijn dan de groep van 26 tot 55 jaar. De belangrijkste conclusie is de balans tussen innovatie en vakmanschap: AI is een tool, geen vervanger. Creativiteit kan niet zonder menselijke interventie en het kritisch controleren van output kost tijd. Het practoraat gaat deze resultaten binnenkort aanvullen met diepte-interviews, deskresearch en dialoog met stakeholders (zoals de BNO) om de impact op het curriculum en de industrie vorm te geven.
Wil je meer informatie of heb je nog vragen/opmerkingen?
Contact
Erno Mijland
Practor bij SintLucas
e.mijland@sintlucas.nl
